عباس اقبال آشتيانى
283
تاريخ مغول ( از حمله چنگيز تا تشكيل دولت تيمورى ) ( فارسى )
بر اثر همين حال مسرتى كه در اروپا عيسويان را دست داده بود جيمز دوم « 1 » پادشاه مملكت آراگن از ممالك اسپانيا بتاريخ رمضان سال 700 مراسلهاى بغازان نوشت و آن را به معيت سفيرى پيش ايلخان فرستاد و در آن نامه غازان را مقتدرترين و بزرگترين سلاطين مغول و شاهنشاه مشرق خواند و بغازان اطلاع داد كه عموم رعاياى او كه طالب زيارت اراضى مقدسهء فلسطيناند حاضرند كه براى جهاد در ركاب ايلخان حاضر شوند ضمنا از او درخواست كرد كه به زوار آراگنى اجازه دهد كه بدون تأديهء خراج يا مالياتى آزادانه به زيارت بيت المقدس نايل آيند و ايلخان يك خمس از اراضى مقدسه را كه از تصرف مسلمين خارج كرده به عيسويان واگذارد . غازان به گفتهء بعضى از مورخين عيسوى حاضر شد كه بعضى از نواحى را كه در فلسطين مفتوح ساخته بود به عيسويان واگذار كند و در ازاء آن حال اتحادى را كه بين سلاطين عيسوى و ايلخانان ايران وجود داشت تجديد نمايد و به همين قصد سفرائى نيز به اروپا فرستاد . اين سفرا در انگليس به خدمت ادوارد اول پادشاه آن مملكت رسيدند ادوارد در جواب غازان مراسلهاى نوشت و آن را به همراهى فرستادهاى روانهء مشرق نمود و مراسلهاى ديگرى نيز در همين باب به خليفهء عيسويان مشرق عنوان كرد ولى اين تبادل سفرا و مراسلات نظر به دورى راه و عدم توافق بين منظور عيسويان و غازان كه خود را مروج اسلام معرفى كرده بود و شكستهائى كه اندكى بعد در جنگ با مسلمين شام و مصر نصيب عساكر ايلخانى شد و هيچوقت از حد تعارفات رسمى تجاوز ننمود و استيلاى قطعى قشون الملك الناصر بر شام و سواحل آن آرزوى ديرينهء عيسويان را در خاك كرد . اخلاق و صفات غازان خان - سلطان محمود غازان خان پس از قبول مذهب اسلام از مؤمنين و مشوقين جدى آن آئين گرديد و در تمام عمر در رعايت مراسم و آداب دين حنيف و اقامهء شعاير آن مىكوشيد و سعى مىكرد كه آن قسمت از عساكر خود را هم كه هنوز مشرك و بتپرست يا بودائى مذهب بودند به آئين اسلام برگرداند و خود غالبا در اين باب با ايشان گفتگو و مباحثه مىنمود . اقدامات او را در باب ترويج اسلام و اقامهء شعائر آن بعضى را سابقا ذكر كردهايم و بعضى قسمتهاى ديگر آن را هم عنقريب شرح خواهيم داد .
--> ( 1 ) - James II